مجبوریت دستانی که از هر انگشتش هنر می بارد!

گزارش: ندیر هاشمی - هرات

0 1,652

قالین بافی یکی از صنایع دستی کهن و مشهور کشور عزیز ما افغانستان است که قدامت چندین هزار ساله دارد.

این صنعت از دیر زمان تاحال در بسیاری از ولایات افغانستان به ویژه در میان زنان در ولایت هرات یکی از مصروفیت های پر درامد محسوب میشود.

هنری که حتا شهرت آن جهانیست و گاهی بلندترین قیمت را در میان قالین های دست باف به خود اختصاص میدهد.

هنر آفرینان این صنعت اما اکنون در بدترین شرایط و با درامد بسیار اندک بسر میبرند و از رکود صنعت قالین بافی در ولایت هرات که یکی مراکز اصلی قالین بافی در کشور است، خبر میدهند.

امروز به کارگاه قالین بافی آمدم که از سوی یکتن از بانوان توانمند هرات مدیریت میشود.

در این کارگاه شماری از خانم های قالین باف مصروف بافت طرح های منحصر به فرد و مدرن میباشند.

این گروه از خانم های قالین باف اینجا در کارگاه کوچک با هم جمع شدند تا اشکال زیبا را روی قالین توسط نخ ابریشم تزیین کنند. خانم هایی که عمدتا سرپرست خانواده خود هستند و از روی مجبوریت حتا حاضرند که با کمترین دست مزد از صبح تا شام کار کنند.
نخ های رنگارنگ که روی این قالین ها کار شده است، به زیبایی آنها چندین برابر افزوده است و چشم بیننده را به خودش جلب میکند.
مریم اعیانی مدیر این کارگاه قالین بافی که خودش نیز بیش از هفت سال مصروف قالین بافی است، این جمع از بانوان را در این کارگاه کوچک گرد هم آورده تا ضمن ایجاد مصروفیت شغلی ، قسمتی از پریشانی ها و فشار های روحی ناشی از شرایط موجود را از آنان بکاهد.

به گفته خانم اعیانی؛ در افغانستان بالاتر از 35 سبک قالین بافی وجود دارد که نظر به سفارشات،  توانایی بافت همه این سبک ها در کارگاه اش وجود دارد.
“گره بهزادی” سبک خاصی است که توسط این خانم ها در هرات نو آوری شده و این سبک هم اکنون برند این کارگاه میباشد.
گره بهزادی سبکی است که از گره ها و مینیاتوری استاد کمال الدین بهزاد الهام گرفته و بافته میشود که هم اکنون طرفداران زیادی را میان صنعت گران قالین بافی و فرهنگیان در هرات پیدا کرده است.


در این سبک دو هنر ارزشمند مینیاتوری و قالین بافی با هم یکجا شده و زیبایی خاصی را به این تولید بخشیده است.
در این کارگاه ، در کنار قالین های دستی، همچنان کیف های شانگی مختلفی نیز با دستان توانمند این بانوان بافته میشود.

طرح ها و رنگ هایی که روی این کیف ها به کار رفته توجه هر بیننده ای را به سوی خود جلب میکند.


در این کارگاه خانم های زیادی مصروف کار هستند که هر کدام نوعی از مشکلات بخصوص مشکلات اقتصادی را تحمل میکنند.

نجیبه “نام مستعار” یکتن از خانم های قالین باف میگوید که پول اندکی که او از درک بافندگی قالین بدست میاورد، حتا دوا و درمان شوهر مریضش را اکتفا نمیکند.

او میگوید که بازار خرید و فروش قالین نسبت به گذشته کاهش چشم گیری یافته ، از این رو آنها نیز در بدل کار در کارگاه های قالین بافی مزد اندکی دریافت میکنند.

زمرد “نام مستعار” یکتن دیگر از این خانم ها میگوید که در گذشته ماهانه تا مرز ده هزار افغانی درامد داشتیم، اما حالا مجبوریم در بدل پنج هزار افغانی نیز کار کنیم.

خانم مریم اعیانی مدیر این کارگاه قالین بافی از نبود بازار مناسبت بین المللی برای قالین های دست باف افغانستان شکایت داشته و میگوید که هرگاه صادرات قالین به خارج از کشور افزایش یابد، وضعیت اقتصادی اکثر خانم های قالین باف بهبود یافته و دیگر نیاز نخواهد بود که یک زن قالین باف که از هر انگشتش هنری شکل میگیرد، از این صنعت فاصله بگیرد.

گفته میشود که به دلیل نبود بازار مناسب و رکود صنعت قالین بافی طی سال های اخیر، بسیاری از قالین بافان نمیتوانند مخارج زندگی خود را از درک قالین بافی فراهم کنند؛ و مجبور اند تا به کارهای دیگر روی بیاورند.

از عمده ترین دلایل رکود صنعت قالین بافی در افغانستان میتوان به ورود قالین های ایرانی و ترکی که کیفیت پایین و نرخ ارزان تر دارد؛ و همچنان عدم توجه دولت و سکتور خصوصی در امر رشد و توسعه صدور قالین افغانستان به بازار جهان عنوان کرد.

گزارش: نذیر هاشمی خبر نگار مونیخ ژورنال در هرات

ادیت: س.ع.سادات

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.